Wat zijn de symptomen van een vitamine D-tekort?

arts kijken naar röntgenfoto

Aangezien vitamine D een sleutelrol speelt bij een goede werking van het immuunsysteem, de gezondheid van de botten en de opname van calcium, zou je verwachten dat een tekort aan deze voedingsstof zich alarmerend manifesteert. De symptomen van een vitamine D-tekort kunnen echter heel subtiel zijn en zelfs onopgemerkt blijven.

Als het vitamine D-tekort zeer ernstig is en na verloop van tijd aanhoudt, is er kans op de verschijning van ziekten zoals osteomalacie en osteoporose. Een vitamine D-tekort kan ook insulineresistentie bevorderen en het risico op multiple sclerose verhogen. Lees dit artikel aandachtig om te ontdekken hoe je de symptomen van een tekort aan vitamine D herkent.

Belangrijk om te weten

  • Vitamine D is belangrijk voor de opbouw en sterkte van botten en tanden. Een tekort kan daarom verband houden met de achteruitgang van de botstructuur. Het kan tegelijkertijd ook voor meer aspecifieke klachten zorgen, zoals terugkerende ontstekingen, tintelingen en depressie.
  • Omdat een vitamine D-tekort onopgemerkt kan blijven, moeten risicogroepen zoals ouderen, vrouwen in de postmenopauze en mensen met nierfalen hun bloedspiegel regelmatig laten controleren.
  • Om een tekort aan vitamine D en de symptomen ervan efficiënt te behandelen, is het raadzaam om liposomale supplementen te nemen, die zorgen voor een verbeterde opname en een groter effect.

Alles wat je moet weten om de symptomen van een vitamine D-tekort te herkennen

Een vitamine D-tekort wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op de vorming van osteoporose, diabetes, multiple sclerose, inflammatoire darmaandoeningen en zelfs kanker. Het kennen van de symptomen van een tekort aan vitamine D helpt om het voedingstekort op tijd op te sporen en op te lossen voordat het ernstige gezondheidsproblemen veroorzaakt.

vrienden zonnebaden
De beste manier om een ​​vitamine D-tekort te voorkomen, is door jezelf op een verantwoorde manier voldoende aan zonlicht bloot te stellen. (Bron: Macniak: 45433730/ 123rf.com)

Kan een vitamine D-tekort onopgemerkt blijven? 

Een vitamine D-tekort kan inderdaad asymptomatisch zijn, vooral in de vroege stadia van het tekort. Dat wil zeggen dat er geen klachten bemerkt kunnen worden, terwijl er wel dingen in je lichaam veranderen. Helaas verschijnen de symptomen vaak pas als het tekort een ernstige ziekte veroorzaakt. Om deze reden moeten mensen die tot de volgende risicogroepen behoren periodiek hun vitamine D-gehalte laten controleren (1, 2)

  • Ouderen.
  • Vrouwen in de postmenopauze.
  • Mensen die lijden aan chronisch nierfalen, leverfalen, obesitas, diabetes, multiple sclerose, cystische fibrose, coeliakie en soortgelijke ziekten.
  • Mensen die een operatie om het gewicht te verminderen zijn ondergaan.
  • Zwangere vrouwen.
  • Mensen die anti-epileptica, glucocorticoïden of antiretrovirale middelen gebruiken, bijvoorbeeld voor de behandeling van HIV of een infectie met het humaan immunodeficiëntievirus.
  • Mensen die te weinig aan zonlicht worden blootgesteld.

Het is wenselijk dat het vitamine D-gehalte in het bloed, uitgedrukt in het aantal nanogram (ng) van 25(OH)D per milliliter (ml), tussen de 30 en 90 ng/ml ligt. Bij een hoeveelheid van minder dan 30 ng/ml is er sprake van een vitamine D-tekort, al dan niet gepaard met symptomen. Geschat wordt dat tussen de 50% en 80% van de wereldbevolking lijdt aan een te laag vitamine D-gehalte (1, 2, 3).

25(OH)D (25-hydroxy vitamine D)-spiegel in het bloed Resultaat Aan- of afwezigheid van symptomen van een vitamine D-tekort Percentage van de wereldbevolking met een vitamine D-gehalte binnen dit bereik
Tussen 29 en 20 ng/ml 25(OH)D in het bloed Vitamine D-gebrek Over het algemeen is er geen sprake van symptomen of andere afwijkingen. 44%
Tussen 19 en 10 ng/ml 25(OH)D in het bloed Vitamine D-tekort Er beginnen afwijkingen op te treden, zoals bijvoorbeeld botafbraak. Het is mogelijk dat de persoon in kwestie geen symptomen opmerkt of dat deze moeilijk te specificeren zijn zoals depressieve klachten, tintelingen en krampen. 30%
Minder dan 10 ng/ml 25(OH)D in het bloed Zeer ernstig vitamine D-tekort De afwijkingen en symptomen zijn duidelijk. 7%

Veroorzaakt een vitamine D-tekort botpijn? 

Vanwege het verband tussen een vitamine D-tekort en de verschijning van osteoporose, osteomalacie en rachitis, kan een tekort aan de vitamine leiden tot botpijn. De bovengenoemde ziekten tasten de gezondheid van de botten aan. De pijn is echter een symptoom dat niet wordt waargenomen als het tekort mild is (4).

Als er al geruime tijd sprake is van een vitamine D-tekort en er treedt een deficiëntieziekte op, dan ontstaat een verhoogd risico op botbreuken, demineralisatie en misvorming van de botten. Volwassenen kunnen osteomalacie of osteoporose ontwikkelen, terwijl kinderen last kunnen krijgen van rachitis, een stoornis van de botvorming bij kinderen, meestal als gevolg van een vitamine D-tekort (4).

voedingsdeskundige
Vraag je huisarts of een voedingsdeskundige of een vitamine D-supplement de juiste optie voor je is. (Bron: Kachmar: 116650074/ 123rf.com)

Wat zijn de aspecifieke klachten bij een vitamine D-tekort?

Als je last hebt van een vitamine D-tekort, wordt de calciumopname in je lichaam verslechterd en treedt hypocalciëmie op, een elektrolytstoornis die gekenmerkt wordt door een te laag calciumgehalte in het bloed. Hypocalciëmie veroorzaakt symptomen die je kunnen waarschuwen, waardoor je een bezoekje aan de dokter brengt. Naast het aantasten van de botten, manifesteert hypocalciëmie zich in de volgende symptomen (5):

  • Tintelingen in de handen, voeten en tong.
  • Spierspasmen, pijn en krampen.
  • Epileptische aanvallen.
  • Teken van Chvostek, een aandoening die zorgt voor een samentrekking van de gezichtsspieren.

Een vitamine D-tekort kan bovendien stemmingswisselingen en depressie veroorzaken. Een laag vitamine D-gehalte bij zwangere vrouwen is zelfs een risicofactor voor postpartumdepressie. Een tekort tijdens de zwangerschap wordt ook in verband gebracht met pre-eclampsie, een ernstige complicatie die onder andere oedeem en een hoge bloeddruk veroorzaakt (1, 6, 7).

Aangezien vitamine D een sleutelrol speelt bij de werking van het immuunsysteem, zijn terugkerende ontstekingen ook een symptoom van een tekort aan de vitamine. Daarnaast kan een tekort bijdragen aan de vorming van insulineresistentie en een hoog cholesterolgehalte (8).

Wat moet je doen als je vermoedt dat je een vitamine D-tekort hebt?

Als je denkt dat je een vitamine D-tekort hebt, is het essentieel om zo snel mogelijk je huisarts te raadplegen en een ​​bloedtest aan te vragen. Controleer ook welke onderzoeken je huisarts nog meer nodig acht. Hoewel een vitamine D-tekort zeldzaam is, is het nooit raadzaam om supplementen te gebruiken zonder het vitamine D-gehalte in je lichaam te laten controleren (9).

Een vitamine D-tekort veroorzaakt hypocalciëmie en hyperparathyreoïdie. Dit zijn aandoeningen die de demineralisatie van de botten veroorzaken, ze zwak maken en het risico op breuken vergroten. Je huisarts kan je helpen om deze complicaties aan te pakken (4, 9).

zalm gerecht
De beste voedingsbronnen van vitamine D zijn vette vis zoals haring, sardine en zalm, lever, eierdooier en sommige paddenstoelen. (Bron: Danileiko: 56414016/ 123rf.com)

Hoe kun je een vitamine D-tekort aanvullen en symptomen verlichten?

Als er een vitamine D-tekort wordt vastgesteld, worden eerst de oorzaken onderzocht. Daarna wordt een behandeling vastgesteld die kan bestaan uit het gebruik van supplementen, een verantwoorde blootstelling aan de zon en een verandering in eetgewoonten, door meer voedingsmiddelen te eten die rijk zijn aan vitamine D. Tien tot twintig minuten de zon in, een paar keer per week, is voldoende om de aanmaak van vitamine D in de huid te stimuleren (4).

Om meer vitamine D uit je voeding te halen, zijn vette vis zoals haring, sardines en zalm, lever, eierdooier en bepaalde paddenstoelen de beste voedingsbronnen. Levertraan en verrijkte producten zoals verrijkte melk, sappen en tofu helpen ook om meer vitamine D binnen te krijgen (3, 4).

Voor vitamine D-suppletie zijn hoge doses in de beginfase geïndiceerd, bijvoorbeeld tussende  2000 en 5000 IE per dag, terwijl in de onderhoudsfase een inname van 800 tot 2000 IE wordt aanbevolen. ‘Internationale Eenheden’ (IE) is een maateenheid voor een hoeveelheid van een stof, gebaseerd op de gemeten biologische activiteit (1, 9).

depressieve man in een stoel
Een vitamine D-tekort kan stemmingswisselingen en depressie veroorzaken. (Bron: Ocusfocus: 89954063/ 123rf.com)

Zijn vitamine D3- beter dan D2-supplementen om een ​​tekort aan te vullen?

De vitamine D die je kunt kopen bestaat eigenlijk uit twee vormen: vitamine D2 (ergocalciferol) en vitamine D3 (cholecalciferol). Beide zijn actieve vormen van vitamine D. Hun biologische activiteit is vergelijkbaar. Het verschil is echter dat vitamine D3 een langere halfwaardetijd heeft dan D2. Het gebruik van vitamine D3 is daarom handiger als het supplement niet voor dagelijkse consumptie bedoeld is, maar voor om 1 keer in de 7, 15 of 30 dagen (1).

Een interessant kenmerk dat de moeite waard is om te overwegen bij het kopen van een vitamine D-supplement, is of de formule van het product liposomaal is. Liposomen zijn kleine bolletjes die vitamine D bevatten en de opname van de voedingsstof verbeteren. Onze vloeibare vitamine D3 is niet alleen liposomaal, maar bevat ook nog eens geen suiker en gluten.

Hoe snel is een vitamine D-tekort aangevuld?

De reactie van ieder lichaam op de aanvulling van een tekort is anders, maar in de meeste gevallen is het menselijk lichaam in staat om de vitamine D-spiegel in het bloed na twee tot drie maanden te normaliseren, tot het niveau weer boven de 30 ng/ml ligt. In de onderhoudsfase moet het 25(OH)D-niveau in het bloed elke drie maanden worden geëvalueerd (1, 9).

Onze conclusie

De symptomen van een vitamine D-tekort zijn niet gemakkelijk te identificeren en treden mogelijk pas op als het tekort al zeer ernstig is. Ook kan een tekort aan de vitamine zich manifesteren in aspecifieke klachten, zoals depressieve symptomen, spierpijn of ontstekingen, die ook door veel andere oorzaken kunnen worden veroorzaakt.

Vitamine D is een van de belangrijkste micronutriënten voor je gezondheid. Naar schatting lijdt meer dan de helft van de wereldbevolking aan een vitamine D-tekort. Het kennen van de symptomen van een tekort is de sleutel tot het opsporen van het tekort en het starten van de juiste behandeling om het tekort aan te vullen.

Kende je deze symptomen van een vitamine D-tekort al? Als je ons artikel interessant vond, vergeet het dan niet het op social media te delen of hieronder je reactie achter te laten.

(Bron van de header afbeelding: Natalimis: 131619143/ 123rf.com)

Referenties (9)

1. Sánchez A et al. Diagnóstico, prevención y tratamiento de la hipovitaminosis D. 2013.
Source

2. de Oliveira V et al. Influencia de la vitamina D en la salud humana. 2014
Source

3. Navarro Valverde C, Quesada Gómez J. Deficiencia de vitamina D en España. ¿Realidad o mito? 2014.
Source

4. Gallagher M. Los nutrientes y su metabolismo. En: Mahan L, Escott-Stump S. Krause. Dietoterapia (Edición 12). 2008. Elsevier Masson.

5. Moya M, Picado Sánchez E. Generalidades sobre hipocalcemia. 2014.
Source

6. Shaffer J et al. Vitamin D Supplementation for Depressive Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. 2015.
Source

7. Robinson M et al. Low maternal serum vitamin D during pregnancy and the risk for postpartum depression symptoms. 2014.
Source

8. Costanzo P, Salerni H. Hypovitaminosis D: afectaciones no clásicas. 2009.
Source

9. Joshi D, Center J, Eisman J. Vitamin D deficiency in adults. 2010.
Source

Wetenschappelijk artikel
Sánchez A et al. Diagnóstico, prevención y tratamiento de la hipovitaminosis D. 2013.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
de Oliveira V et al. Influencia de la vitamina D en la salud humana. 2014
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Navarro Valverde C, Quesada Gómez J. Deficiencia de vitamina D en España. ¿Realidad o mito? 2014.
Go to source
Tekstboek
Gallagher M. Los nutrientes y su metabolismo. En: Mahan L, Escott-Stump S. Krause. Dietoterapia (Edición 12). 2008. Elsevier Masson.
Wetenschappelijk artikel
Moya M, Picado Sánchez E. Generalidades sobre hipocalcemia. 2014.
Go to source
Meta-analyse
Shaffer J et al. Vitamin D Supplementation for Depressive Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. 2015.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Robinson M et al. Low maternal serum vitamin D during pregnancy and the risk for postpartum depression symptoms. 2014.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Costanzo P, Salerni H. Hypovitaminosis D: afectaciones no clásicas. 2009.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Joshi D, Center J, Eisman J. Vitamin D deficiency in adults. 2010.
Go to source
Dit bericht is geplaatst in Blog en getagd in .