PDS-symptomen: Hoe herken je ze?

vrouw met fitness buik

De symptomen van een spastische darm kunnen van persoon tot persoon verschillen. Als je last hebt van buikpijn, winderigheid, diarree of obstipatie, is er een kans dat je aan het prikkelbare darmsyndroom (PDS) lijdt (1).

Hoewel PDS voor sommigen misschien geen onoverkomelijke ziekte is, kunnen de klachten alsnog erg vervelend zijn. Veel mensen worden dagelijks getroffen door symptomen die door deze ziekte worden veroorzaakt. Wil je weten hoe je de symptomen van het prikkelbare darmsyndroom herkent? Je ontdekt het in deze gids!

Belangrijk om te weten

  • De symptomen van het prikkelbare darmsyndroom zijn zeer divers. Klachten zoals buikpijn, gasvorming, diarree en obstipatie komen het meest voor. De aandoening kan de levenskwaliteit sterk beïnvloeden.
  • Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende typen PDS-patiënten: een groep met overwegend obstipatie, een groep met overwegend diarree en een groep waarbij periodes van obstipatie worden afgewisseld met diarree. Er zijn een aantal medische criteria vastgesteld voor de diagnose van PDS. Je moet aan de meeste of alle criteria voldoen om te kunnen spreken van een prikkelbare darm.
  • Verschillende oorzaken kunnen leiden tot een prikkelbare darm, zoals je leeftijd, geslacht en familiegeschiedenis. Een gezond dieet is de belangrijkste remedie om de symptomen van de aandoening te verlichten.

PDS-symptomen: Alles wat je moet weten

De oorzaken van een prikkelbare darm, ook wel spastische darm of Irritable Bowel Syndrome (IBS) genoemd, zijn nog niet volledig in kaart gebracht. Hoewel studies nog geen eenduidig antwoord geven over de oorzaken van de aandoening, is het bekend dat een prikkelbare darm meestal verband houdt met de voeding (2). Laten we eens kijken welke factoren het optreden van deze aandoening kunnen bevorderen en wat de symptomen zijn.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van een prikkelbare darm?

Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) is een stoornis van de functie van het maagdarmkanaal. Het syndroom wordt gekenmerkt door ongemak of pijn in de buik. Deze klachten gaan vaak gepaard met aanzienlijke veranderingen in de frequentie waarmee iemand naar de wc gaat en in de consistentie van de ontlasting. Om van een prikkelbare darm te spreken, moeten deze klachten minimaal 3 maanden aanhouden (3)

meisje met buikpijn
Het prikkelbare darmsyndroom kan je levenskwaliteit sterk beïnvloeden. (Bron: Archnoi1: 157799347/ 123rf.com)

Zijn er verschillende soorten prikkelbare darmen?

Onderzoekers hebben het bestaan ​​van vier verschillende soorten prikkelbare darmen vastgesteld, afhankelijk van de symptomen die opspelen (3):

  1. Prikkelbare darm met overwegend obstipatie (IBS-C).
  2. Met overwegen diarree (IBS-D).
  3. Periodes van obstipatie worden afgewisseld met diarree.
  4. Zonder een duidelijk patroon.

Wanneer spreken we van een prikkelbare darm?

Vanwege de moeilijkheid om de PDS-symptomen van elkaar te isoleren, zijn in 2006 de Rome III-criteria vastgesteld. Deze richtlijnen zijn vastgesteld door spijsverteringsspecialisten van over de hele wereld die periodiek in de Italiaanse hoofdstad bijeenkomen. Hieronder bekijken we de richtlijnen in detail (3):

  • Buikpijn of ongemak: Je moet tenminste 3 dagen per week in de afgelopen 3 maanden last hebben gehad van buikpijn of ander ongemak.
  • De buikpijn moet in verband worden gebracht met ten minste twee van deze symptomen: verlichting na het naar de wc gaan en verandering in de frequentie en consistentie van de stoelgang.
  • De klachten moeten minimaal zes maanden voor de diagnose zijn ontstaan.
  • Prikkelbare darm met obstipatie: Je hebt in meer dan 25% van de gevallen last van harde ontlasting.
  • Prikkelbare darm met diarree: Je hebt in meer dan 25% van de gevallen last van dunne ontlasting.
  • Ontlastingsfrequentie: Je gaat 3 of minder keer per week naar de wc of, omgekeerd, meer dan 3 keer per dag.
  • Overmatige haast en moeite om te poepen.
  • Aanwezigheid van slijm in de ontlasting.
  • Je hebt last van een opgezwollen buik.

Welke factoren kunnen prikkelbare darmklachten veroorzaken?

Hoewel de exacte oorsprong van het prikkelbare darmsyndroom nog niet volledig in kaart is gebracht, zijn er bepaalde factoren die een doorslaggevende invloed lijken te hebben op de verschijning van het syndroom. Hieronder zie je wat de belangrijkste factoren zijn (1)

  • Darmbewegingen: Sterke en langdurige samentrekkingen kunnen gasvorming en diarree veroorzaken. Zwakke bewegingen daarentegen maken de ontlasting droog en hard, waardoor je last krijgt van constipatie.
  • Zenuwstelsel: Problemen in het zenuwstelsel kunnen ervoor zorgen dat de hersenen slecht reageren op signalen uit de darm, waardoor pijn of ongemak ontstaat.
  • Immuunsysteem: Sommige mensen hebben meer immuuncellen dan normaal in de darmen, wat diarree en buikpijn kan veroorzaken.
  • Ontstekingen: Als je diarree krijgt door virussen of bacteriën kan dit tot een prikkelbare darm leiden. Het syndroom kan ook worden veroorzaakt door een teveel aan bacteriële flora in de darmen.
  • Veranderingen in de microbiota: De nuttige bacteriën die zich in je darmen vermenigvuldigen, worden ook wel de microbiota genoemd. Elke ernstige verandering van deze darmflora kan PDS veroorzaken.
lopers paar
Lichaamsbeweging kan je helpen een prikkelbare darm beter onder controle te krijgen. (Bron: Lightfieldstudios: 88332681/ 123rf.com)

Welke factoren verergeren PDS-symptomen?

Het is tot nu toe nog niet gelukt om te bewijzen dat de consumptie van bepaalde voedingsmiddelen de oorzaak is van een prikkelbare darm. Het is echter al wel aangetoond dat bepaalde voedselgroepen PDS-symptomen kunnen verergeren. Citrusvruchten, zuivelproducten, peulvruchten of koolzuurhoudende dranken zijn enkele voorbeelden van voedingsmiddelen die PDS-patiënten moeten vermijden.

Een andere trigger voor het prikkelbare darmsyndroom is stress. Je levensstijl kan daarom de sleutel zijn in de verschijning en de verslechtering van de aandoening, maar het is niet de hoofdoorzaak. Vrouwen hebben twee keer zoveel kans op een spastische darm in vergelijking tot mannen, als gevolg van bepaalde hormonale onevenwichtigheden. Dit geldt vooral tijdens de menstruatie (1).

Zijn er risicofactoren voor PDS-symptomen?

Er zijn mensen die vatbaarder zijn voor het prikkelbare darmsyndroom dan anderen. Hieronder laten we je zien welke risicogroepen dit zijn (1, 3)

  • Leeftijd. Mensen met een leeftijd van tussen de 30 en 50 jaar hebben meer kans op het ontwikkelen van een prikkelbare darm. Bij het optreden van PDS bij 50-plussers is de kans op ernstige ziekten waarschijnlijk groter.
  • Geslacht. Vrouwen hebben meer kans op PDS dan mannen. Dit geldt ook voor vrouwen in de overgang die oestrogeentherapie krijgen.
  • Familiegeschiedenis. Als spijsverteringsstoornissen veel in jouw familie voorkomen, is er een grotere kans dat jij ook last krijgt van een prikkelbare darm.
  • Geestelijke ziekten. Stoornissen zoals depressie of angst houden rechtstreeks verband met prikkelbare darmaandoeningen.
meisje in haar bed depressief
Prikkelbare darmklachten kunnen leiden tot stemmingsstoornissen, zoals angst of depressie. (Bron: Martin: 98914997/ 123rf.com)

Welke invloed kunnen PDS-symptomen hebben op je dagelijkse leven?

De symptomen van het prikkelbare darmsyndroom hebben invloed op je dagelijkse leven. Zelfs mensen die slechts last hebben van milde klachten, beweren hierdoor een minder hoge levenskwaliteit te hebben. Een duidelijk en concreet voorbeeld hiervan is het ziekteverzuim bij mensen met prikkelbare darmaandoeningen, dat drie keer zo hoog ligt als bij de werknemers die geen last hebben van de klachten.

Ook kunnen de symptomen van een prikkelbare darm stemmingsstoornissen veroorzaken, zoals angst of depressie. Deze veranderingen kunnen op hun beurt de prikkelbare darmklachten nog erger maken. Ook kunnen er andere vervelende lichamelijke aandoeningen optreden die verband houden met diarree of obstipatie, zoals aambeien (1)

Hoe helpt voeding bij het verlichten van PDS-symptomen?

Onderzoek toont aan dat bepaalde voedingsmiddelen de symptomen van het prikkelbare darmsyndroom kunnen beïnvloeden. Evenzo is aangetoond dat het verwijderen van dit soort voedingsmiddelen uit je dieet, effectief is bij het verlichten van de symptomen. Het is echter moeilijk om precies te achterhalen welk voedsel voor jou het probleem is (2)

Veel deskundigen beweren dat het glutenvrije dieet en het FODMAP-dieet effectief zijn bij het verlichten van prikkelbare darmklachten. Het FODMAP-dieet kenmerkt zich door weinig fermenteerbare koolhydraten te bevatten, zoals fructo-oligosachariden, galacto-oligosachariden, lactose, fructose en polyolen. Hieronder zie je een aantal voorbeelden van voedingsmiddelen die de symptomen van een spastische darm kunnen verergeren (4):

  • Groenten: Artisjok, knoflook, ui, kool, maïs, paprika en gepureerde tomatensaus.
  • Granen: Tarwe, rogge, rijst en andere volle granen.
  • Peulvruchten: Kikkererwten, linzen, bonen, erwten en sojaproducten.
  • Zuivel: Melk, zachte kaas en room.
  • Vruchten: Appel, peer, pruim, perzik, meloen, sapjes en gedroogd fruit.
  • Vlees: Worstjes, hamburgers en vleeswaren.
  • Light producten, zoetstoffen en honing.
zuivelproducten
Citrusvruchten, zuivelproducten, peulvruchten of koolzuurhoudende dranken zijn enkele voorbeelden van voedingsmiddelen die PDS-patiënten moeten vermijden. (Bron: Karandaev: 44874814/ 123rf.com)

Welke medicijnen helpen bij het behandelen van prikkelbare darmklachten? 

Hoewel je voeding essentieel is om prikkelbare darmklachten onder controle te houden, kan het nodig zijn om aanvullend medicijnen en voedingssupplementen te gebruiken. Hieronder laten we je de verschillende medicijnen zien die worden gebruikt om deze aandoening te behandelen (5):

  • Krampstillers. Ze verlichten buikpijn die gepaard gaat met de stoelgang.
  • Anti-flatulentia. Ze verminderen de gasvorming en daardoor een opgezette buik of een opgeblazen gevoel. Een van de meest gebruikte methoden is pepermuntolie, een supplement waarvan door verschillende medische onderzoeken is aangetoond dat het effectief kan zijn.
  • Laxeermiddelen. Deze medicijnen worden voorgeschreven als de patiënt erg veel last heeft van obstipatie. Er zijn verschillende soorten laxeermiddelen, zoals bulkvormers, waterbindende middelen en darmprikkelende middelen.
  • Diarreeremmers. Dit zijn geneesmiddelen die de darmtransit verminderen. De meest gebruikte is loperamide.
  • Antibiotica. Ze worden voorgeschreven wanneer de prikkelbare darm het gevolg is van een abnormale proliferatie van darmbacteriën.

Welke supplementen kunnen PDS-symptomen verlichten?

De verandering van de darmflora is een van de factoren die het verschijnen van een prikkelbare darm bevorderen. Als dit het geval is, kan het nuttig zijn om probiotica in te nemen. Dit zijn stoffen die zijn samengesteld uit levende organismen en die gunstig zijn voor de spijsvertering. Probiotica hebben bovendien antivirale en ontstekingsremmende eigenschappen en stimuleren de stoelgang.

Naast probiotica kun je ook kiezen voor prebiotica. Dit zijn supplementen die de selectieve groei van de nuttige bacteriën in de darm stimuleren. De belangrijkste prebiotica zijn oligosacchariden, die aanwezig zijn in bepaalde groenten. Een gunstig supplement is de liposomale curcumine van Sundt, een effectieve natuurlijke ontstekingsremmer voor de behandeling van een prikkelbare darmsyndroom (6)

Onze conclusie

Heb je vaak last van buikkrampen of een opgeblazen gevoel? Dit kunnen symptomen zijn van het prikkelbare darmsyndroom, een aandoening die een aanzienlijk percentage van de wereldbevolking treft. In dit artikel hebben we het gehad over hoe je de symptomen van PDS herkent en wat je kunt doen om ze te verlichten.

Ook hebben we laten zien wat de risicofactoren zijn die PDS kunnen veroorzaken of verergeren, zoals een stressvolle levensstijl en verkeerde eetgewoonten. Hoewel het een ziekte is die op dit moment nog niet te genezen is, is het zeker mogelijk om de symptomen van PDS onder controle te houden totdat ze bijna verdwijnen. Dit kun je doen door controle te houden over je voeding, medicijnen en voedingssupplementen.

Vond je ons artikel over PDS-symptomen interessant? Help ons de informatie te verspreiden door het artikel te delen op social media. Of laat hieronder je vragen en opmerkingen achter, we zijn benieuwd naar jouw ervaringen.

Referenties (6)

1. Síndrome de intestino irritable – Síntomas y causas [Internet]. Mayoclinic.org. 2018 [cited 27 October 2020].
Source

2. Dietas empíricas para el tratamiento del síndrome del intestino irritable [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 25 October 2020].
Source

3. Mearin F, Montoro M. Síndrome de intestino irritable [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 27 October 2020].
Source

4. Molina Infante J. DIETAS EMPÍRICAS PARA EL TRATAMIENTO DEL SÍNDROME DEL INTESTINO IRRITABLE [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 29 October 2020].
Source

5. Remes-Troche J, Gómez-Escudero O. Tratamiento farmacológico del síndrome de intestino irritable: revisión técnica [Internet]. Rev Gastroenterol Mex, Vol. 75, Núm. 1, 2010; 2010 [cited 29 October 2020].
Source

6. Shehzad, A., Rehman, G. and Lee, Y.S. (2013), Curcumin in inflammatory diseases. BioFactors, 39: 69-77. [cited 29 October 2020].
Source

Officiële website
Síndrome de intestino irritable – Síntomas y causas [Internet]. Mayoclinic.org. 2018 [cited 27 October 2020].
Go to source
Informatief artikel
Dietas empíricas para el tratamiento del síndrome del intestino irritable [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 25 October 2020].
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Mearin F, Montoro M. Síndrome de intestino irritable [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 27 October 2020].
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Molina Infante J. DIETAS EMPÍRICAS PARA EL TRATAMIENTO DEL SÍNDROME DEL INTESTINO IRRITABLE [Internet]. Asociación Española de Gastroenterología; 2020 [cited 29 October 2020].
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Remes-Troche J, Gómez-Escudero O. Tratamiento farmacológico del síndrome de intestino irritable: revisión técnica [Internet]. Rev Gastroenterol Mex, Vol. 75, Núm. 1, 2010; 2010 [cited 29 October 2020].
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Shehzad, A., Rehman, G. and Lee, Y.S. (2013), Curcumin in inflammatory diseases. BioFactors, 39: 69-77. [cited 29 October 2020].
Go to source
Dit bericht is geplaatst in Blog en getagd in .