Obstipatie: Oorzaken en hulpmiddelen

Mann mit Bauchschmerzen

De frequentie waarmee je naar de wc gaat verschilt van persoon tot persoon. Sommige mensen hebben drie keer per dag ontlasting, anderen drie keer per week. Als je regelmatig meer dan drie dagen geen ontlasting hebt, dan spreken we van obstipatie. Verstopping van de darmen komt veel voor, vooral bij vrouwen en ouderen. Je dagelijkse gewoonten hebben hier veel invloed op.

Toch is obstipatie niet altijd iets dat je eenvoudig zelf oplost door alleen je dagelijkse gewoonten aan te passen. Soms kunnen de symptomen veroorzaakt worden door ernstigere aandoeningen. Het is daarom belangrijk om alarmsignalen te herkennen en te bepalen wanneer je de hulp van een arts moet inschakelen.

Belangrijk om te weten

  • Als je regelmatig meer dan drie dagen geen ontlasting hebt, dan spreken we van obstipatie. Als de aandoening langer dan drie maanden aanhoudt, wordt het ook wel ‘chronische constipatie’ genoemd.
  • Constipatie is een symptoom, geen ziekte. Dit betekent dat het door verschillende oorzaken kan verschijnen en dat elke oorzaak een andere behandelstrategie nodig heeft.
  • Geneesmiddelen die constipatie verlichten, zoals laxeermiddelen, pakken de oorzaak van het probleem meestal niet aan. Daarom raden we aan om altijd je huisarts te raadplegen als de constipatie lang aanhoudt.

Alles wat je moet weten over obstipatie

Om te begrijpen wat obstipatie is en wat je er tegen kunt doen is het belangrijk om de aandoening goed te leren herkennen. In dit artikel vertellen we je alles wat je moet weten over obstipatie. Nieuwsgierig geworden? Lees snel verder!

Wat is obstipatie precies?

Hoewel veel mensen een idee hebben van wat obstipatie precies is, wordt de aandoening nog steeds vaak verward met een dagje niet naar de wc gaan. Aan de andere kant zijn er ook mensen die niet direct aan obstipatie denken, zelfs niet als ze regelmatig langer dan een week niet naar de wc gaan om te poepen.

Als je regelmatig meer dan drie dagen geen ontlasting hebt, spreken we van obstipatie. Het symptoom wordt vaak vergezeld door harde uitwerpselen die het lichaam moeilijk verlaten (1, 2), waardoor je een lange tijd op de wc kunt blijven zitten, met het gevoel dat je moet poepen, maar zonder succes.

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen acute en chronische obstipatie. Gezondheidsexperts hebben verschillende meningen over wanneer de obstipatie te lang duurt en zeggen dat we na 3 tot 6 maanden van chronische obstipatie kunnen spreken (3, 4, 5).

Mädchen mit Bauchschmerzen
Als je regelmatig meer dan drie dagen geen ontlasting hebt, spreken we van obstipatie. (Bron: Ragiboglu: 83038260/ 123rf.com)

Obstipatie in verschillende levensfasen: Hoe herken je het en wat te doen?

Iedereen kan last krijgen van obstipatie. Toch zijn er bepaalde groepen met mensen die een groter risico lopen of bij wie het lastiger is om obstipatie vast te stellen. Hieronder laten we je zien hoe je obstipatie in de verschillende levensfasen leert herkennen.

Zwangere vrouwen

Vrouwen, ook als ze niet zwanger zijn, zijn gevoeliger voor obstipatie dan mannen. De kans dat een vrouw last van verstopping krijgt, is zelfs twee keer zo groot als bij een man van dezelfde leeftijd (5, 6)

Stel je nu eens voor dat het lichaam van een vrouw allerlei veranderingen ondergaat, zowel hormonaal door een toename van progesteron als anatomisch door de aanwezigheid van een levend wezen in haar baarmoeder. Het is vrijwel zeker dat zwangere vrouwen daardoor last krijgen van verstopping! Wat je kunt doen om de symptomen te verlichten? We geven je de volgende tips (7, 8):

  1. Drink voldoende water.
  2. Voeg meer vezels toe aan je maaltijden.
  3. Beweeg voldoende!
  4. Als al het andere niet werkt, raadpleeg dan je huisarts of je medicijnen of supplementen kunt gebruiken.

Als je ijzersupplementen gebruikt is het goed mogelijk dat deze bijdragen aan obstipatie. We raden je niet aan om te stoppen, maar het is wel een goed idee om dit aan je arts te melden zodat hij of zij kan beoordelen of je het supplement moet vervangen of de dosis moet aanpassen (11).

Mädchen mit einem dicken Bauch
Tijdens de zwangerschap raden we low-impact oefeningen aan, zoals lopen op een vlakke ondergrond, oefeningen in het water of yoga. (Bron: Białasiewicz: 31487666/ 123rf.com)

Baby’s

Obstipatie bij baby’s is niet hetzelfde als bij volwassenen. Baby’s lijden zelden aan deze aandoening, hoewel het wel eens voor kan komen dat we ons zorgen maken als baby’s een paar dagen niet poepen. De consistentie van de stoelgang is afhankelijk van de leeftijd van de baby. Om je te helpen herkennen wat normaal is en wat niet, hebben we onderstaande tabel gemaakt (13):

LeeftijdDe normale gang van zakenWaarschuwingsalarmen: Bel de kinderarts!
De eerste dagenDe baby zal in de eerste 24-36 uur meconium poepen: de eerste (groenachtige en gele) ontlasting.De baby heeft de eerste 36 uur geen ontlasting gehad.
De eerste weekOngeveer 4-8 keer ontlasting per dag.De baby poept niet vaak en de ontlasting is hard en vereist veel inspanning van de baby: hij/zij wordt rood van inspanning of knijpt krachtig de buik samen.
Van 28 dagen tot 3 maandenDe frequentie van de stoelgang vermindert. Er kunnen dagen voorbij gaan zonder ontlasting, maar de ontlasting moet zacht zijn en moeiteloos het lichaam verlaten.De baby poept niet vaak en de ontlasting is hard en vereist veel inspanning van de baby.
Nadat de baby vaste stoffen is gaan eten (vanaf 6 maanden)Meestal poept de baby na de maaltijd of minstens 1 tot 2 keer per dag.De baby poept niet vaak en de ontlasting is hard en vereist veel inspanning van de baby.

Als je baby één of meerdere van deze alarmsignalen vertoont, raden we je aan om dit niet zelf thuis op te proberen lossen maar direct contact op te nemen met een kinderarts.

Ouderen

Mensen van 65 jaar en ouder hebben 3 keer meer kans op obstipatie dan jongere mensen (1). Naarmate je lichaam ouder wordt, worden ook de darmbewegingen langzamer. Bovendien kunnen bepaalde ziekten en het gebruik van medicijnen de symptomen verergeren (14, 15):

  • Ondervoeding en zwakte.
  • Darmobstructies.
  • Veranderingen in de zenuwregulatie.
  • Gebruik van sterke pijnstillers zoals opioïden.
  • Geneesmiddelen zoals maagzuurremmers, antidepressiva en hartmedicijnen.

Probeer kleine veranderingen in je voeding te maken, door meer vezels aan je maaltijden toe te voegen, meer water te drinken en vet eten te vermijden. Als de obstipatie na 3 maanden nog niet afneemt, is het beter om een arts te raadplegen om te controleren of er geen andere ernstige oorzaak is die de symptomen veroorzaakt.

Als je naast obstipatie nog last hebt van andere symptomen zoals bloed bij de ontlasting, een onverklaarbaar gewichtsverlies, een opgezette buik, braken of een ander symptoom dat je normale dagelijkse leven in de weg staat, dan is het beter om direct een arts te waarschuwen.

Topfpflaumen
Mensen van 65 jaar en ouder hebben 3 keer meer kans op obstipatie dan jongere mensen. (Bron: Lightfieldstudios: 117464613/ 123rf.com)

Wat helpt tegen obstipatie?

Van veranderingen in je levensstijl tot medicamenteuze behandelingen, er is gelukkig veel dat je kunt doen om constipatie te verminderen!

Huismiddeltjes

Er is veel dat je thuis kunt doen om de symptomen van obstipatie te verlichten zoals meer water drinken, meer bewegen en beetje bij beetje meer vezels aan je maaltijden toevoegen. Andere trucjes die kunnen helpen zijn:

  • Darmmassages.
  • Een krukje bij de wc om de juiste houding aan te houden.
  • Pruimen eten.
Pruimen zijn een natuurlijk laxeermiddel. (Bron: Igorr: 127890770/ 123rf.com)
Pruimen zijn een natuurlijk laxeermiddel. (Bron: Igorr: 127890770/ 123rf.com)

Probiotica bij obstipatie

Probiotica bevatten levende micro-organismen die normaal gesproken in gezonde darmen worden aangetroffen. Ze helpen om je dikke darm opnieuw te bevolken met belangrijke bacteriën en schimmels en deze weer in een gezonde toestand te brengen.

Onderzoek toont aan dat veranderingen in de darmflora verband houden met het verergeren van constipatie. Het gebruik van probiotica zou deze aandoening kunnen verbeteren (18).

Kies probiotica die 100 tot 1 miljard kolonievormende eenheden (kve of CFU) bevatten en die worden beschermd door een enterische coating die ervoor zorgt dat ze de darmen bereiken zonder te worden tegengehouden door het maagzuur (19).

Mädchen im Wald
Beweging is één van de beste manieren om je buik in beweging te krijgen. (Bron: Atamanenko: 45241193/ 123rf.com)

Medicamenteuze behandelingen bij constipatie

Als je de constipatie niet kunt verhelpen met de bovenstaande tips, dan heb je mogelijk medicijnen nodig om je spijsvertering een boost te geven.

Laxeermiddelen zijn de meest gebruikte medicijnen om constipatie te verlichten. Er zijn verschillende soorten laxeermiddelen. De meest gebruikte zijn (20)

  • Osmotische laxeermiddelen.
  • Stimulerende laxeermiddelen.
  • Verzachtende laxeermiddelen.

Wees je ervan bewust dat laxeermiddelen de oorzaak van constipatie niet genezen, maar alleen het symptoom verlichten. Als je aan chronische obstipatie lijdt, raadpleeg dan een arts om de oorzaak te achterhalen.

Onze conclusie

Iedereen kan last krijgen van obstipatie. In dit artikel laten we je zien wat de oorzaak van de verstopping kan zijn en hoe je de symptomen verlicht.

Deel ons artikel over obstipatie om deze kennis te verspreiden! Heb je nog vragen? Laat hieronder je reactie achter.

(Bron van de header afbeelding: Twinsterphoto: 50498522/ 123rf.com)

Referenties (20)

1. Fundación Española del Aparato Digestivo. Guía para prevenir y tratar el estreñimiento. SaludigestivoEs n.d.
Source

2. García García JI, Ventura Pérez M, Peña Forcada E, Domingo Regany E. Dolor abdominal urgente: diagnóstico diferencial del estreñimiento. Semergen 2014;40:e51-6.
Source

3. Wald A. Chronic constipation: advances in management. Neurogastroenterol Motil 2007;19:4–10.
Source

4. Johanson JF. Constipation. GI Epidemiology, Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd; 2008, p. 184–90.
Source

5. Gotfield J.Estreñimiento en adultos. Manuales MSD. 2020
Source

6. McCrea GL, Miaskowski C, Stotts NA, Macera L, Paul SM, Varma MG. Gender differences in self-reported constipation characteristics, symptoms, and bowel and dietary habits among patients attending a specialty clinic for constipation. Gend Med 2009;6:259–71.
Source

7. Jewell DJ, Young G. Interventions for treating constipation in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2001:CD001142.
Source

8. Derbyshire E, Davies J, Costarelli V, Dettmar P. Diet, physical inactivity and the prevalence of constipation throughout and after pregnancy. Matern Child Nutr 2006;2:127–34.
Source

9. FESNAD y AECOSAN. Hábitos para toda la vida. Hidratación también es salud. [Internet]. 2016
Source

10. Fibra dietética: esencial para una dieta saludable. MayoclinicOrg 2019.
Source

11. Personal de Mayoclinic. Estreñimiento en el embarazo: ¿son seguros los ablandadores de heces? MayoclinicOrg 2020.
Source

12. Societat Catalana de Digestología. Información para pacientes: Estreñimiento. [Internet] scdigestologia.org
Source

13. Personal de AMIR. Manual de Pediatría. 2019.

14. Carlos B. y Cols. Guía de buena práctica clínica en geriatría. Estreñimiento en el anciano. Sociedad Española de Geriatría y Gerontología. 2014
Source

15. Gallegos-Orozco JF, Foxx-Orenstein AE, Sterler SM, Stoa JM. Chronic constipation in the elderly. Am J Gastroenterol 2012;107:18–25; quiz 26
Source

16. Sinclair M. The use of abdominal massage to treat chronic constipation. J Bodyw Mov Ther 2011;15:436–45.
Source

17. attaluri A, Donahoe R, Valestin J, Brown K, Rao SSC. Randomised clinical trial: dried plums (prunes) vs. psyllium for constipation: Randomised clinical trial: dried plums in constipation. Aliment Pharmacol Ther 2011;33:822–8.
Source

18. Dimidi E, Christodoulides S, Fragkos KC, Scott SM, Whelan K. The effect of probiotics on functional constipation in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr 2014;100:1075–84
Source

19. Antonieta G., Ramon B. Probióticos. Farmacia Profesional. 2017.
Source

20. Personal de Mayo Clinic. Laxantes de venta libre para tratar el estreñimiento: Úsalos con precaución. [Internet]. Mayoclinic.org. 2018.
Source

Wetenschappelijk artikel
Fundación Española del Aparato Digestivo. Guía para prevenir y tratar el estreñimiento. SaludigestivoEs n.d.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
García García JI, Ventura Pérez M, Peña Forcada E, Domingo Regany E. Dolor abdominal urgente: diagnóstico diferencial del estreñimiento. Semergen 2014;40:e51-6.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Wald A. Chronic constipation: advances in management. Neurogastroenterol Motil 2007;19:4–10.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Johanson JF. Constipation. GI Epidemiology, Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd; 2008, p. 184–90.
Go to source
Officiële website
Gotfield J.Estreñimiento en adultos. Manuales MSD. 2020
Go to source
Klinisch onderzoek (mensen)
McCrea GL, Miaskowski C, Stotts NA, Macera L, Paul SM, Varma MG. Gender differences in self-reported constipation characteristics, symptoms, and bowel and dietary habits among patients attending a specialty clinic for constipation. Gend Med 2009;6:259–71.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Jewell DJ, Young G. Interventions for treating constipation in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2001:CD001142.
Go to source
Klinisch onderzoek (mensen)
Derbyshire E, Davies J, Costarelli V, Dettmar P. Diet, physical inactivity and the prevalence of constipation throughout and after pregnancy. Matern Child Nutr 2006;2:127–34.
Go to source
Officiële website
FESNAD y AECOSAN. Hábitos para toda la vida. Hidratación también es salud. [Internet]. 2016
Go to source
Officiële website
Fibra dietética: esencial para una dieta saludable. MayoclinicOrg 2019.
Go to source
Officiële website
Personal de Mayoclinic. Estreñimiento en el embarazo: ¿son seguros los ablandadores de heces? MayoclinicOrg 2020.
Go to source
Officiële website
Societat Catalana de Digestología. Información para pacientes: Estreñimiento. [Internet] scdigestologia.org
Go to source
Tekstboek
Personal de AMIR. Manual de Pediatría. 2019.
Wetenschappelijk artikel
Carlos B. y Cols. Guía de buena práctica clínica en geriatría. Estreñimiento en el anciano. Sociedad Española de Geriatría y Gerontología. 2014
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Gallegos-Orozco JF, Foxx-Orenstein AE, Sterler SM, Stoa JM. Chronic constipation in the elderly. Am J Gastroenterol 2012;107:18–25; quiz 26
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Sinclair M. The use of abdominal massage to treat chronic constipation. J Bodyw Mov Ther 2011;15:436–45.
Go to source
Wetenschappelijk artikel
attaluri A, Donahoe R, Valestin J, Brown K, Rao SSC. Randomised clinical trial: dried plums (prunes) vs. psyllium for constipation: Randomised clinical trial: dried plums in constipation. Aliment Pharmacol Ther 2011;33:822–8.
Go to source
Medisch onderzoek
Dimidi E, Christodoulides S, Fragkos KC, Scott SM, Whelan K. The effect of probiotics on functional constipation in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr 2014;100:1075–84
Go to source
Wetenschappelijk artikel
Antonieta G., Ramon B. Probióticos. Farmacia Profesional. 2017.
Go to source
Officiële website
Personal de Mayo Clinic. Laxantes de venta libre para tratar el estreñimiento: Úsalos con precaución. [Internet]. Mayoclinic.org. 2018.
Go to source
Dit bericht is geplaatst in Blog en getagd in .